ઈરાન અને અમેરિકા મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધનો અંત લાવવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા માટે એક કરાર પર પહોંચવાની નજીક છે. એક્સિઓસે, યુએસ અધિકારીઓને ટાંકીને, પહેલા અહેવાલ આપ્યો હતો કે વ્હાઇટ હાઉસ માને છે કે તેઓ યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે એક પાનાના મેમોરેન્ડમ પર પહોંચવાની નજીક છે. રોઇટર્સે પણ પુષ્ટિ કરી હતી કે યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ કરાર થયો છે.
રોઇટર્સે, એક સ્ત્રોતને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો હતો કે ઈરાન અને અમેરિકા હવે યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે 14-પોઇન્ટના સમજૂતી કરાર (MoU) પર પહોંચવાની નજીક છે.
એક્સિઓસે ઉચ્ચ કક્ષાના યુએસ અને ઈરાની અધિકારીઓ વચ્ચે વાટાઘાટો થઈ રહેલા એમઓયુ વિશે માહિતી શેર કરી હતી. આ 14-પોઇન્ટના એમઓયુમાં મોટાભાગના મુખ્ય મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે.
જેમાં ઈરાનને તેના પરમાણુ સ્વપ્નને છોડી દેવાની અને અમેરિકા દ્વારા સ્થગિત કરાયેલા અબજો ડોલર પરત કરવાની આવશ્યકતાનો સમાવેશ થાય છે. ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ખોલવું પડશે, અને અમેરિકા પણ ધીમે ધીમે સ્ટ્રેટમાંથી તેના સૈનિકો પાછા ખેંચશે.
અમેરિકા-ઈરાન કરાર 14 મુદ્દાઓ પર પહોંચ્યો
આ કરાર પ્રદેશમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધનો અંત જાહેર કરશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા, ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને મર્યાદિત કરવા અને યુએસ પ્રતિબંધો હટાવવા માટે વ્યાપક કરાર પર ૩૦ દિવસનો વાટાઘાટોનો સમયગાળો શરૂ થશે.
આ ૩૦ દિવસના સમયગાળા દરમિયાન, હોર્મુઝ દ્વારા શિપિંગ પરના ઈરાનના પ્રતિબંધો અને યુએસ નૌકાદળના નાકાબંધી ધીમે ધીમે હટાવવામાં આવશે.
એક યુએસ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે જો વાટાઘાટો તૂટી જાય છે, તો યુએસ દળો નાકાબંધી ફરીથી લાદી શકે છે અથવા ઈરાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહી ફરી શરૂ કરી શકે છે.
યુરેનિયમ સંવર્ધન પર ઈરાનના મોરેટોરિયમની લંબાઈ માટે યુએસ સક્રિય રીતે વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે. ત્રણ સ્ત્રોતો કહે છે કે તે ઓછામાં ઓછા ૧૨ વર્ષ હશે, જ્યારે એક સ્ત્રોત સૂચવે છે કે તે ૧૫ વર્ષ હોઈ શકે છે.
ઈરાને સંવર્ધન પર પાંચ વર્ષનો મોરેટોરિયમ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જ્યારે યુએસે ૨૦ વર્ષનો મોરેટોરિયમ માંગ્યો છે.
સ્ત્રોતે જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન એવી જોગવાઈ શામેલ કરવા માંગે છે જે ઈરાન કોઈપણ સંવર્ધન નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે તો આ મોરેટોરિયમને લંબાવશે.
આ જોગવાઈ સમાપ્ત થયા પછી, ઈરાન 3.67% ના નીચા સ્તર સુધી સમૃદ્ધિ મેળવી શકશે.
વોશિંગ્ટન એ પણ ઇચ્છે છે કે તેહરાન ખાતરી આપે કે તે ક્યારેય પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરશે નહીં અથવા કોઈપણ શસ્ત્રો સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાશે નહીં.
વધુમાં, એક યુએસ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે બંને પક્ષો એક નિયમ પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે જેના હેઠળ ઈરાન ખાતરી આપશે કે તે ભૂગર્ભ પરમાણુ સુવિધાઓનું સંચાલન કરશે નહીં.
યુએસ અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, ઈરાન એક ઉન્નત નિરીક્ષણ શાસન માટે પણ સંમત થશે, જેમાં યુએન નિરીક્ષકો દ્વારા અચાનક નિરીક્ષણનો સમાવેશ થાય છે.
વોશિંગ્ટન ઈરાન પરના પ્રતિબંધો ધીમે ધીમે હટાવવાની અને વિશ્વભરમાં સ્થિર થયેલા ઈરાનના અબજો ડોલરના ભંડોળને ધીમે ધીમે મુક્ત કરવાની ખાતરી આપશે.
બે સ્ત્રોતોએ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે તેહરાન તેના અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમને દેશમાંથી બહાર મોકલવા માટે સંમત થશે.
આમાંથી એક સ્ત્રોતે જણાવ્યું હતું કે આ સામગ્રી યુએસને મોકલવાના વિકલ્પ પર વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે.
